Lekarz alergolog, pulmonolog radzi: alergia pod lupą - wzmocnij mądrze organizm w sezonie pylenia

ALERGIA – ROSNĄCY PROBLEM WSPÓŁCZESNOŚCI

Alergia to popularne i modne słowo. Osób uczulonych na różne alergeny jest coraz więcej w naszym świecie. Praktycznie wszystko co nas otacza może stać się alergenem, czyli powodem naszych dolegliwości. Choroby alergiczne mają podłoże genetyczne i mogą być dziedziczone. Ale alergia może powstać na skutek nowych zmian – mutacji w obrębie zapisu genetycznego i pojawiać się w rodzinach, w których dotąd ich nie obserwowano.

ALERGIA - CHOROBA ZAPALNA O RÓŻNYCH OBLICZACH

Może dotyczyć każdego narządu. Objawia się jako astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa i spojówek. Mówi się nawet o alergii mózgu.

NAJCZĘSTSZE ALERGENY – CO MOŻE NAS UCZULAĆ?

Alergenami mogą być pyłki traw, zbóż, drzew, chwastów, roztocza kurzu domowego, mączne i przechowalniane, naskórki zwierząt futerkowych i wydzieliny tych zwierząt, białka śliny i moczu gryzoni, zarodniki grzybów pleśniowych, karaluchy, lateks, alergeny pokarmowe, niektóre związki chemiczne, konserwanty i barwniki (spożywcze), jady owadów, leki. Myślę, że to nie koniec listy.

MECHANIZM REAKCJI ALERGICZNEJ – ROLA PRZECIWCIAŁ IGE

Reakcja alergiczna jest wyrazem połączenia się alergenu, który dostał się do organizmu ze swoistym przeciwciałem IgE. Uwidacznia się jako objawy choroby alergicznej. Tam, gdzie nie ma kontaktu z alergenem – nie ma reakcji alergicznej. IgE są gotowe do działania, ale bezczynne.

UNIKANIE ALERGENU – PIERWSZY KROK W TERAPII ALERGII

Unikanie alergenu to podstawowa i pierwsza forma prowadzenia terapii chorób alergicznych. Aby eliminować alergeny ze środowiska np. roztocza stosujemy środki roztoczobójcze, które na jakiś czas likwidują alergen domowy i zmniejszają dolegliwości. W przypadku alergii na pyłki zalecamy oczyszczacze powietrza z filtrami do mieszkań oraz immunoterapię swoistą, która daje odporność na odczulane alergeny, ale to wieloletnia terapia. W przypadku alergii na naskórki zwierząt ograniczamy kontakt ze zwierzęciem lub wybieramy rasy hypoalergiczne.

ALERGENY PSZENICY I ROLA KOFAKTORÓW W NASILENIU REAKCJI ALERGICZNEJ

Niektóre alergeny wymagają tzw. kofaktorów, aby wywołać pełną reakcję alergiczną. Najciekawszymi alergenami są białka pszenicy. Wykrywa się je w badaniach molekularnych. Ocenia się, że od 0,4 % do 4 % społeczeństwa ma uczulenie na pszenicę. Alergen pszenicy Tri a 14 nie traci swojej mocy nawet po upieczeniu. Może szkodzić również drogą wziewną i po kontakcie ze skórą. Daje duże ryzyko reakcji krzyżowych z owocami i innymi zbożami. Dodatkowo może wywoływać reakcje po wysiłku.
W przypadku podejrzenia choroby alergicznej najlepszym rozwiązaniem jest zwrócenie się o pomoc do doświadczonego alergologa, następnie rozpoznanie przeciwnika i leczenie alergii.

SUPLEMENTACJA JAKO WSPARCIE TERAPII ALERGII

Oprócz leczenia farmakologicznego możemy wspomagać się suplementacją.

• Od lat wiadomo, że witamina C jest znakomitym antyoksydantem o działaniu przeciwzapalnym. Wpływa na naczynia krwionośne, wzmacnia układ odpornościowy. Jest rozpuszczalna w wodzie i szybko się wyczerpuje w organizmie. Trzeba ją ciągle uzupełniać. W przyrodzie występuje naturalnie w towarzystwie bioflawonoidów, które wzmacniają wielokrotnie jej efekt.
  
  
• W środowiskach naukowych coraz więcej mówi się o wpływie witaminy D3 na układ immunologiczny. Nasilenie objawów zarówno astmy oskrzelowej, jak i atopowego zapalenia skóry było w znacznym stopniu odwrotnie proporcjonalne do stężenia witaminy D3 we krwi. Witamina ta może poprawiać funkcje układu immunologicznego, zmniejszać nasilenie stanu zapalnego, osłabiać mechanizmy związane z przebudową oskrzeli. Analiza wyników badań klinicznych wykazała częstsze występowanie infekcji górnych dróg oddechowych u pacjentów chorujących na astmę z niedoborem witaminy D 25(OH)D3 < 10 ng/mL, w porównaniu do grupy, w której stężenie we krwi 25(OH)D3 wynosiło > 30 ng/mL. Ludzie otyli i z nadwagą powinni stosować dużo wyższe dawki witaminy D.
  
  
• Kwasy tłuszczowe omega-3 -PUFA, EPA i DHA pochodzące z ryb morskich oraz kwas linolowy, kwas gamma-linolenowy pochodzące z wiesiołka również wspomagają funkcjonowanie układu immunologicznego. Odpowiednie spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 ma wpływ immunomodulujący (hamują powstawanie reakcji typu alergicznego). Zmniejszają ryzyko wystąpienia alergii skórnej bądź astmy. Pomagają w leczeniu defektu ektodermalnego w AZS. Biorą one udział w syntezie eikozanoidów – biologicznie aktywnych substancji o działaniu przeciwzapalnym. Oprócz tego znakomicie sprawdzają się w profilaktyce chorób serca i centralnego układu nerwowego 
  
  
• Mikroflora jelitowa to bardzo ważny element naszej odporności. Oddziałuje na cały organizm za pośrednictwem układu limfatycznego GALT ściśle związanego z przewodem pokarmowym. GALT jest integralną częścią układu odpornościowego, związanego z błonami śluzowymi. 80% komórek odpowiedzialnych za naszą odporność zlokalizowana jest w jelitach. Poza tym mówi się, że jelita to drugi mózg. Probiotyki zwiększają tolerancję na antygeny pokarmowe poprzez wpływ na stan czynnościowy komórek nabłonkowych jelita (tzw. przepuszczalność jelit) oraz komórek dendrytycznych, rozmieszczonych wśród enterocytów. Ponadto wzmacniają barierę immunologiczną, dzięki zwiększonemu wydzielaniu przeciwciał klasy IgA. Ocenia się, iż zwiększone wydzielanie immunoglobuliny w klasie IgA jest w stanie chronić śluzówkę jelit przed wnikaniem alergenów pokarmowych, czego konsekwencję stanowi zmniejszona reakcja zapalna oraz nadwrażliwość jelit. W badaniach klinicznych u dzieci z objawami alergii odnotowano zmniejszoną liczbę bakterii z rodzaju Lactobacillus. Tak więc słuszne jest suplementowanie flory probiotycznej przewlekle.
  
  
• Również algi spirulina i chlorella łagodzą reakcje alergiczne poprzez blokowanie uwalniania histaminy. Korzystnie wpływają na naturalne mechanizmy obronne organizmu. Spirulina zwiększa liczbę limfocytów NK oraz cytokin pobudzających namnażanie limfocytów i makrofagów. Algi mają także ogromny udział w oczyszczaniu organizmów z metali ciężkich takich jak arsen, kadm i ołów.
  
  
• Korzystny wpływ na przywracanie prawidłowych funkcji układu odpornościowego ma również sok z owoców Noni. To immunomodulator i immunostymulator. Wzmacnia on system immunologiczny poprzez stymulację i aktywność różnych komórek odpornościowych.
  
  
• Bardzo istotna jest również odpowiednia podaż magnezu. Bowiem, jak wykazują badania, istnieje powiązanie między jego niedoborami, a większą zapadalnością na choroby alergiczne. Magnez wspomaga także funkcjonowanie układu nerwowego, łagodzi uczucie zmęczenia i znużenia, co często towarzyszy chorobom alergicznym. Powszechny jest obecnie deficyt magnezu ze względu na zubożenie gleby. Magnez jest pierwiastkiem relaksującym. Niedobór powoduje nadmierne skurcze mięśni gładkich oskrzeli, mięśni szkieletowych.
  
  
• Suplementacja koenzymem Q10 to nie tylko przywracanie młodości. U osób z alergią lub astmą bardzo poprawia stan chorych. Jako silny antyoksydant, zmiatacz wolnych rodników, hamuje produkcję histaminy - substancji, która odpowiada za reakcje alergiczne.

Podsumowując w profilaktyce chorób alergicznych kluczowy jest styl życia, środowisko w którym przebywamy, zdrowa, nieprzetworzona żywność ekologiczna, unikanie przewlekłego stresu i odpowiednio długi, regenerujący sen. Naszymi pomocnikami w tym procesie są sprawdzone składniki aktywne suplementów diety, które jako ich miłośniczka gorąco polecam.

Lek. med. Ewa Trębas-Pietraś, alergolog, pulmonolog

 

Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku problemów zdrowotnych należy skonsultować się z lekarzem.